Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Người lính đã hy sinh trong chiến trận: "Tử sĩ" dùng để chỉ người quân nhân đã chết khi đang chiến đấu, thường vì lý tưởng hoặc nhiệm vụ bảo vệ đất nước.
   • Người chết vì nghĩa: Nghĩa mở rộng, chỉ người hy sinh tính mạng vì một lý tưởng, chính nghĩa cao cả nào đó.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Lễ truy điệu các tử sĩ được tổ chức trang trọng vào ngày Thương binh Liệt sĩ.
  • Tấm gương của các tử sĩ mãi mãi được lưu danh trong sử sách.
  • Bài thơ "Tống biệt hành" của Thâm Tâm có câu thơ nhắc đến hình ảnh người tử sĩ lên đường.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Linh hồn tử sĩ": thường dùng trong văn chương cổ để chỉ hồn thiêng của những người lính đã chết trận, gợi sự thiêng liêng, bi tráng.
  • "Hồn tử sĩ gió ù ù thổi" (Chinh phụ ngâm).
• "Được công nhận là tử sĩ": cụm từ hành chính, pháp lý, công nhận thân phận và sự hy sinh của một quân nhân.

Biến thể và từ gần giống

• Liệt sĩ (danh từ): từ đồng nghĩa, thường dùng trong ngôn ngữ hiện đại để chỉ người đã hy sinh vì sự nghiệp cách mạng, bảo vệ Tổ quốc.
• Anh hùng liệt sĩ (danh từ): danh hiệu cao quý dành cho những liệt sĩ có công trạng đặc biệt.

Từ đồng nghĩa

• Liệt sĩ: người đã chết vì nước, vì dân.
• Chiến sĩ trận vong: người lính chết ở chiến trường (cách nói cũ).

Từ trái nghĩa

• Tướng sống: vị tướng còn sống sau chiến tranh (thường dùng trong phép đối của văn học cổ).
• Quân nhân tại ngũ: quân nhân đang còn phục vụ trong quân đội.

Thành ngữ, điển tích liên quan

• "Tử sĩ như quy": (thành ngữ cổ) ý nói người quân tử, trượng phu coi cái chết nhẹ tựa lông hồng, sẵn sàng chết vì nghĩa.
• Hình ảnh tử sĩ thường gắn với các điển tích về lòng trung nghĩa, sự hy sinh anh dũng trong lịch sử Việt Nam và văn hóa Á Đông.

1. dt. 1. Người chết trận: Hồn tử sĩ gió ù ù thổi (Chinh phụ ngâm). 2. Quân nhân chết khi đang tại ngũ: được công nhận là tử sĩ.